Мемлекеттік экологиялық ақпарат қоры (МЭАҚ) Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК құрылымдық бөлімшесі болып табылады.
МЭАҚ қоршаған ортаны қорғауға байланысты басқарушылық, өндірістік және ғылыми міндеттерді тиімді шешу үшін экологиялық ақпаратты қағаз, электрондық, аудиовизуалдық немесе өзге де нысандарда жинау, сақтау, өңдеу (есепке алу және жүйелеу) және тарату жүйесін білдіреді.
МЭАҚ өз қызметінде мыналарды басшылыққа алады:
- Орхус конвенциясын;
- Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексін (160-161-баптар, 21-тарау);
- Қазақстан Республикасы Үкіметінің 13.11.2016 ж. № 589 қаулысымен бекітілген Мемлекеттік экологиялық ақпарат қорын жүргізу қағидаларын.
МЭАҚ қызметінің негізгі мақсаты қоршаған ортаны қорғау саласындағы ақпараттық ресурстардың пайдаланушыларға, оның ішінде шетелдік пайдаланушыларға қолжетімділігін қамтамасыз ету және олардың экологиялық проблемаларды шешуге қатысуына жағдай жасау болып табылады.
2009 жылдан 2017 жылға дейін МЭАҚ-та шамамен 12 000 ақпарат бірлігі жинақталды. Материалдарды мемлекеттік органдар мен заңды тұлғалар қағаз, электрондық, аудиовизуалдық немесе өзге де нысандарда ұсынады.
Мемлекеттік экологиялық ақпарат қорының негізгі қызметтеріне мыналар жатады:
- мемлекеттік мекемелердің, азаматтардың және қоғамдық ұйымдардың ресми экологиялық ақпаратқа жылдам әрі сапалы қол жеткізуін қамтамасыз ету;
- өтінімдер негізінде қоршаған ортаны қорғау саласындағы ақпаратты ұсыну;
- қызметтік және жалпы пайдалану үшін электрондық және қағаз жеткізгіштерде экологиялық деректер базасын құру;
- жеке және заңды тұлғаларға қоршаған ортаны қорғау мәселелері бойынша кеңес беру.
2014 жылғы шілдеден бастап қордан экологиялық ақпарат беру мемлекеттік қызмет арқылы жүзеге асырылады. МЭАҚ қызметкерлері халықты экологиялық ақпаратты өтеусіз негізде алу мүмкіндігі туралы тұрақты түрде хабардар етеді. Өткен кезеңде 800-ден астам мемлекеттік қызмет көрсетіліп, халыққа 1000-нан астам ақпарат бірлігі ұсынылды.
Қоршаған ортаны қорғау саласындағы нормативтік құқықтық актілерге қол жеткізуді қамтамасыз ету үшін РМК «ИАЦ ООС» МЭАҚ жүргізу шеңберінде «ЭкоИнфоПраво» (ecoinfo.kz) электрондық құқықтық базасын әзірледі. Ол Экологиялық кодекс тарауларына сәйкес жүйеленген шамамен 2000 нормативтік құжатты қамтиды.
Қажетті ақпаратты іздеуді ыңғайлы ету мақсатында қордың барлық деректері экологиялық ақпарат түрлері бойынша тіркеледі, сондай-ақ төмендегі тақырыптық бағыттар бойынша жүйеленеді: экологиялық ақпарат түрлері.
1. Жаһандық экологиялық проблемалар
- климаттың өзгеруі;
- озон қабатының бұзылуы;
- биоалуантүрлілікті сақтау;
- шөлейттену және жердің тозуы.
2. Ұлттық экологиялық проблемалар
- экологиялық апат аймақтары;
- Каспий теңізі қайраңы ресурстарын қарқынды игеруге байланысты проблемалар;
- су ресурстарының сарқылуы және ластануы;
- тарихи ластанулар;
- әскери-ғарыштық және сынақ кешендері полигондарының әсері;
- трансшекаралық сипаттағы мәселелер.
3. Жергілікті экологиялық проблемалар
- радиоактивті ластану;
- ауа бассейнінің ластануы;
- бактериологиялық және химиялық ластанулар;
- өндірістік және тұрмыстық қалдықтар;
- табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар.
4. Басқа бағыттар
Қор материалдары қоршаған ортаны қорғау саласындағы басқа да бағыттар бойынша жүйеленеді.
МЭАҚ материалдары қоршаған ортаны қорғау саласында іргелі және қолданбалы ғылыми зерттеулермен айналысатын ғалымдар, ғылыми қызметкерлер, оқытушылар, студенттер және басқа да тұлғалар үшін маңызды деректер базасы болып табылады.