Дереккөз: www.energo.gov.kz

2018 жылғы 29 маусымда Женева қаласында (Швейцария) қазақстандық делегацияның сапары шеңберінде Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Еуропалық ядролық зерттеулер жөніндегі ұйымы (CERN) арасындағы ғылыми-техникалық ынтымақтастыққа қатысты халықаралық ынтымақтастық туралы келісімге қол қойылды.

Құжатқа қазақстандық тараптан Қазақстан Республикасы Энергетика министрі Қанат Бозымбаев, CERN тарапынан – осы ұйымның Бас директоры Фабиола Джанотти қол қойды.

Ынтымақтастық туралы халықаралық келісімге бар ынтымақтастықты нығайту және Қазақстан Республикасының ғалымдары, инженерлері, студенттері мен техникалық мамандарына CERN ғылыми-зерттеу жобаларына ұзақ мерзімді негізде қатысу мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін негіз салу мақсатында қол қойылды.

Қазақстанның CERN шеңберіндегі ғылыми ынтымақтастығы еліміздің дүниежүзілік қауымдастықта оң имиджін қолдау үшін үлкен мәнге ие екендігін атап өту қажет, ол өз кезегінде елдің ғылыми және инновациялық потенциалының дамуына әсерін тигізеді.

Жалпы CERN-мен ынтымақтастық теория мен тәжірибені біріктіруге, осылайша жүргізілетін іргелі және қолданбалы зерттеулердің сапасын арттыруға мүмкіндік береді.

Маңызды тұсы: CERN-ге қатысушы елдердің жылдық жарнасы жылына 1,2 млрд. АҚШ долларын құрайды. Мүше-мемлекеттің жыл сайынғы белгіленген жарнасы 13-14 млн.долларды құрайды. Бүгінде Германия (200 млн. евродан жоғары), Франция, Ұлыбритания және  Италия (100 млн. евродан жоғары) ірі донор болып табылады.

Қазақстан, өз кезегінде осындай ірі соманы төлемей-ақ CERN-нің түрлі қондырғыларында бірегей зерттеулер жүргізуге қатысатын мүмкіндікке ие болады, осылайша ядролық физика саласындағы озық әрі ең жаңа технологияларды қамтамасыз етеді.

Келісімге қол қойғаннан кейін Қазақстанның жас ғалымдары мен мамандары қолданыстағы қондырғыларда тағылымдама өтуге және ең ірі жобасы үлкен адрон коллайдері болып саналатын Ұйымның қондырғыларында жүргізілетін бірлескен тәжірибелеріне қатысуға мүмкіндік алады.

Жыл сайын еліміздің 50-ден аса магистр мен PhD докторлары CERN-ң түрлі қондырғыларында бірегей зерттеулер жүргізетін болады, осылайша ядролық физика саласындағы озық әрі ең жаңа технологияларды қамтамасыз етеді.

Сапар барысында қазақстандық делегация әлемдегі ең ірі эксперименталды қондырғы үлкен адрон коллайдерімен танысты.  Аталған қондырғыны құру және зерттеу жұмысына 100-ден астам мемлекеттен құралған 10 000 астам ғалым мен инженерлер тобы қатысады.

ҚР Энергетика министрі Қанат Бозымбаев өз сөзінде: «Қазақстанда казіргі уақытта ядролық ғылым мен техника саласында іргелі және қолданбалы зерттеулер дамуда. Зерттеулерде Ядролық физика институты және ҚР Ұлттық ядролық орталығымен қатар Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті және Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Физика-техникалық институтының ғалымдары белсенді қатысады. Осы келісім үлкен мәртебеге ие болып, іргелі ядролық физика саласындағы ынтымақтастықтың деңгейін көтеруге мүмкіндік беретін болады», – деді.

Сондай-ақ, ол Қазақстан ғалымдарының атом энергиясын бейбіт пайдалану саласындағы қызметтің негізгі бағыттары ядролық физика бойынша іргелі зерттеулер, қарапайым бөлшектер физикасы және жоғарғы энергиялар физикасы, қатты денелердің радиациялық физикасы, ядролық физика бойынша қолданбалы зерттеулер, энергетика, өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы және медицинада ядролық технологияларды әзірлеу және қолдану болып табылатынын атап өтті.

Министр «Ядролық физика институты 2010 жылдан бастап Қазақстанның және ТМД жас мамандары үшін бірлескен CERN мектептерін ұйымдастырады. Астана, Дубна және CERN қалаларында 3 мектеп өткізілді (барлығы 80 артық жас ғалымдар тағылымдамадан өтті). Қазақстанда тағы келесі 4-ші мектепті ұйымдастыру жоспарлануда. Экзотикалық ядролар қасиетін зерттеу, сондай-ақ болашақ ядролық реакторлардың конструкциялық элементтеріне жоғары дозалы сәуленің тигізетін әсерін зерттеу бойынша бірлескен тәжірибелерді талқылау жүргізілуде» – деп қорытындылады.

нықтама.Еуропалық ядролық зерттеулер ұйымы қарапайым бөлшектер физикасын зерттеу саласындағы жетекші халықаралық ұйым болып табылады. Штаб-пәтері Женева (Швейцария) қаласында орналасқан.

Соғыстан кейінгі физиканың пионерлері Рауль Дотри, Пьер Оже, Лев Коварски, Эдоардо Амальди и Нильс Бор физикалық тәжірибелерді зерттеу үшін біртұтас ұйым құрудың қажеттігі туралы мәлімдеді. Еуропа мәдениет конференциясында (Лозанна қаласы, Швейцария, 1949ж.) Луи де Бройль еуропалық зертхана құруды ресми түрде ұсынды. 1951 жылы желтоқсанда Париж қаласында өткен ЮНЕСКО үкіметаралық кездесуінде Еуропалық ядролық зерттеулер ұйымын құру туралы шешім қабылданды. 1953 жылғы 29 маусым 1 шілде аралығында Парижде 12 еуропа мемлекеттерінің өкілдері CERN құру жөніндегі келісімге қол қойды. Ұйым 1954 жылы 29 қыркүйекте құрылды.

Қазіргі уақытта CERN-ге 22 мемлекет мүше болып табылады. Одан басқа, кейбір елдер және халықаралық ұйымдар бақылаушы статусына ие. CERN-де 2400 жуық адам тұрақты жұмыс істейді, және 113 елдің 580 университеттері мен институттарынан
10 мыңнан астам физик пен инженерлер CERN-ң халықаралық тәжірибелеріне қатысып, сонда уақытша жұмыс істеуде.

Дереккөз: www.energo.gov.kz

2018 жылдың 19-21 маусымында Женева қ.ОрхусконвенциясыТараптарыЖұмыстобыныңжиырмаекіншікездесуі болып өтті. Жұмыс тобында 2015 – 2017 жылдардағы Конвенцияны жүзеге асырудың және сонымен қатар ақпаратқа қолжетімділікке ықпал етуде қол жеткен прогресс, жұртшылықтың сот әділдігіне қол жеткізуі мен қатысуы, сондай-ақ Генетикалық өзгертілген организмдер туралы түзетулерді ратификациялауды қамтамасыз етуді қамтитын бірқатар мәселелер талқыланды.Кездесу барысында Ақпаратқа қол жеткізуге және халықаралық форумдарда Конвенцияның принциптерін қолдануға ықпал етугеқатыстыекі тақырыптық сессия өткізілді.

Ақпаратқа қол жеткізу бойынша бірінші тақырыптық сессия интерактивті пікірталас форум форматында ұйымдастырылған, және одан кейін бірнеше тақырыптар бойынша жалпы талқылау өткізілді: экологиялық ақпаратқа жұртшылықтың қол жетімділігін қамтамасз ету ерекшелігі және пайда болған проблемалар; экологиялық ақпарат көлемі; ақпаратты жеткізушілер; ақпаратты ұсынудан бас тарту және бас тартудың негіздері; ұсынылған ақпараттың форматы және уақыттылығы; және әртүрлі пайдаланушының қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін, өзекті, нақты және функционалдық форматтаэкологиялық ақпаратты тарату.

Екінші тақырыптық сессия халықаралық форумдарда Конвенцияның принциптерін қолдануды ықпал етуге арналған болатын. Сессия барысында басты назарашықтыққа ықпал ету және жұртшылықтың химиялық заттар мен қалдықтарға байланысты халықаралық шешімдер қабылдауына тиімділікпен қатысуын қамтамасыз етуге аударылды.

Сонымен қатар, кездесудін екінші күнінде Орхус Конвенциясын қабылдаудың жиырма жылдығына арналған арнайы тақырыптық секция ұйымдастырылды.

Тақырыптық секцияларда Конвенция органдарының бұрынғы және қазіргі төрағалары, Үкімет, үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері, ғылым қоғамдастықтаржәне Конвенцияны ілгерілетуде маңызды рөл атқарған басқа да сарапшылар сөз сөйледі.

«Экологиялық ақпаратқа мол қол жеткізуді қамтамасыз теу саласындағы Қазақстанның қол жеткізген тәжірибесі» атты баяндамаменҚазақстан Республикасы Энергетика министрлігіЭкологиялық мониторинг және ақпаратдепартаментінің директоры С.Қ.Тәшкенбаева С.К сөз сөйледі.

Дереккөз: www.energo.gov.kz

2018 жылғы 27 маусымда Астана қ. Қазақстан-Австрия өңірлік форумы өтті: Қазақстанның тұрақты дамуына арналған австриялық технологиялар. Форумды ҚР Энергетика министрлігі Австрия Елшілігінің Сауда бөлімі, ҚР Сыртқы істер министрлігі және облыстық әкімдіктермен бірлесіп ұйымдастырды.

Алғы сөзді ҚР Энергетика Бірінші вице-министрі Махамбет Досмұхамбетов, Австрияның Инновациялық және технологиялар Федералдық министрлігінің Бас хатшысы Андреас Райхардт, ҚР Сыртқы істер министрінің орынбасары Ержан Ашықбаев, ҚР Австрия Елшісі Герхард Сайллер сөйледі.

Форумда талқыланған негізгі мәселе Қазақстанның тұрақты дамуы үшін австриялық жасыл технологияларды пайдалану болды.

Австрия делегациясы құрамына 16 жетекші австриялық компаниялар кірді: олар ЖЭК, жасыл құрылыс, қалдықтарды басқару, суды тазарту және ақылды қала секторын ұсынды.

Айта кету керек, Форум ЭКСПО-2017 көрмесіне автрияның ойдағыдай қатысуының жалғасы болып табылды және қазақстандық компаниялар австриялық компаниялардың үздік сарапшыларымен бірлесіп,  Қазақстанның өңірлерінде нақты жобаларға қатысу және іске асыру мүмкіндігін талқылауға мүмкіндік берді.

Дереккөз: www.kz.energo.gov.kz

«Green Energy & Waste Recycling Forum – GEWR’18» қалдықтарды басқару және жаңартылатын энергия көздері бойынша Еуразиялық Бизнес Форумы 2018 жылдың 3-5 шілде аралығында Астана қаласында «Astana Finance Days» аясында өтеді.
Форумның ұйымдастырушылары: «KazWaste» қалдықтарды басқару бойынша қазақстандық қауымдастығы, Астана халықаралық қаржылық орталығы (АХҚО), «ERBA» Еуропа-Ресей бизнес қауымдастығы, Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігіның қолдауымен өтеді.

Дереккөз: www.kz.energo.gov.kz

2018 жылғы 23 маусымда ҚР Энергетика Министрі Қ.Бозымбаев бастаған қазақстандық делегация ОПЕК мүше мемлекеттері мен ОПЕК-ке кірмейтін мемлекеттер арасындағы төртінші министрлік кездесуіне қатысты.

Министрлік кездесу ОПЕК президенті, Біріккен Араб Әмірліктерінің Энергетика министрі Сухейл әл-Мазруи мен Ресей Федерациясының Энергетика министрі А.Новактың төрағалығымен өтті.

Отырыс барысында дүниежүзілік мұнай нарығын тұрақтандыруға бағытталған бірлескен шаралар талқыланды, сондай-ақ осы мақсаттарды жүзеге асыру үшін мұнай шығарудың жиынтық көлемін күнде бір миллион баррельге арттыруға келісілді.

Төртінші министрлік кездесуге ОПЕК мүше мемлекеттерімен бірге Қазақстан, Әзірбайжан, Бахрейн, Бруней, Габон, Конго, Малайзия, Мексика, Мысыр, Оман, Ресей, Судан, Уганда, Чад, Эквадор, сондай-ақ Оңтүстік Африка қатысты.

ОПЕК мүше мемлекеттері мен ОПЕК-ке кірмейтін мемлекеттер бас қосып дүниежүзілік мұнай нарығын тұрақтандыруға және инвесторлардың мұнай индустрияға сенімдерін қалпына келтіру барысында өз үлестерін қосты. Мұнай саласы еліміздің экономикасында маңызды рөл атқаратынына байланысты тұрақты дүниежүзілік мұнай нарығын сақтау Қазақстанның мүдделеріне сай келеді.

ҚР ЭМ «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК 2018 жылғы маусымның 20-нан 22-не дейінгі мерзім аралығында қоршаған ортаны қорғау және табиғатты пайдалану саласындағы мамандар үшін Астана қаласында «Өндіріс және тұтыну қалдықтарын басқару» тақырыбына оқыту семинарын өткізді.

 Семинарға қатысушылар келесі ұйымдар өкілдері: «Консолидейтед Контрактинг Инжиниринг & Прокьюрмент С.А.Л. – Офшор» Компания Филиалы; «Каустик» АҚ; «Азиялық Газқұбыры» ЖШС; «Мостостроительный отряд №25 им. Рязанова А.» ЖШС; «АП-НАФТА ОПЕРЕЙТИНГ» ЖШС; Жеке тұлға; «Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі Экологиялық реттеу және бақылау комитетінің Атырау облысы бойынша экология департаменті» РММ; «Чабан В.В.» ЖК; «С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университеті» АҚ; «Александрит – ИВ» ЖШС; «Алматы облысының энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасы» ММ;  «АлатауТазалық Сервис» ЖШС; «Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті» ШЖҚ РМК.

Семинарда келесі сұрақтар қарастырылды:

• Қалдықтарды басқару бойынша өндірістік экологиялық бақылау бағдарламасы;
• Иесіз қауіпті қалдықтарды басқару;
• Кәсіпорындағы экологиялық менеджмнет;
• Қазақстандағы ластаушы заттардың шығарылуын және аудару тізілімін енгізу;
• Өндіріс және тұтыну қалдықтарының мемлекеттік кадастры;
• Өндіріс және тұтыну қалдықтарын басқару.

Дәріс оқығандар:

Токтасынова Тоты Клышбековна – ҚР ЭМ ЭРБК бас сарапшысы;

Асанова Жанар Талгаровна – Қалдықтарды басқару департаментінің директоры;

Абилова Ляйа Толегеновна – ҚР ЭМ ЭРБК бас сарапшысы;

Ингербаева Жанат Умбетовна – ҚР ЭМ ЭРБК бас сарапшысы;

Жайсанбай Асем Серикбайкызы – ҚР ЭМ  ҚБД әкімшілік басшысы;

Садвокасова Алия Малаевна – ҚР ЭМ «ҚОҚ АТО» ШЖҚ РМК МЭАҚД басқарма басшысы;

Балабаева Алтын Ибрагимовна –  ҚР ЭМ «ҚОҚ АТО» ШЖҚ РМК МЭАҚ департаменті директоры;

Кондратенко Михаил Геннадьевич – ҚР ЭМ «ҚОҚ АТО» ШЖҚ РМК Ақпараттық технологиялар департаменті директоры;

Семинар соңында тыңдаушыларға куәліктер табыс етілді.

Дереккөз: www.inform.kz

«Мұндай шара мамыр айында облыс аумағында «Таза су айдындары» атты табиғатты қорғау акциясы аясында өткізілді. Су айдындарын тұрмыстық қалдықтардан тазалау – басты мақсатымыз. Таза су – денсаулық кепілі, тіршілік көзі, облыс көлеміндегі су айдындары таза болса, денсаулығымыз да жақсы болады. Балық пен басқа да су жануарларының қоры көбейеді», – деді Қызылорда облыстық орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясы басшысының орынбасары Марат Нұрмағамбетов.

Бұл шараға ауыл тұрғындары, студенттер, оқушылар қатысты. Нәтижесінде 48,5 тоннаға жуық әр түрлі тұрмыстық қоқыстар мен 1011 ау-құралдардың қалдықтары жиналып, тиісті орындарға шығарылды.

Дереккөз: www.inform.kz

Елордада қатты тұрмыстық қалдықтарды екіге бөліп жинауды ұйымдастыру жобасы іске асырыла бастайды. Жобаны елорда әкімдігі мен «Оператор РОП» ЖШС бірлесіп әзірледі. Бірінші кезеңде әзірлеушілер тұрғындарға қоқысты бөліп жинаудың ережелері мен басымдықтарын түсіндіретін болады.

Ал шілдеде алаңдарда сары түсті 6276 контейнерді орнату жұмыстары басталмақ. Бұл контейнерлер металл, пластик, қағаз, шыны сияқты құрғақ қалдықтарға арналған.

Жасыл түсті мырышталған контейнерлерге азық-түлік қалдықтарын, өңделмейтін органикалық қоқысты тастау керек.

Қалдықтарды бөліп жинаудың қаншалықты пайдалы екендігін АҚШ-та, Түркияда, Қытайда, Швейцарияда, Испанияда, Бельгияда, басқа да елдерде тұратын отандастарымыз айтып отыр.

Дереккөз: www.energo.gov.kz

2018 жылдың 19 маусымында Астана қаласында ҚР Энергетика министрі Қанат Бозымбаев халық алдында есеп беру кездесуін өткізді.

Өзінің баяндамасында ведомство басшысы энергетика саласында атқарылған жұмыстар, жетістіктер және болашақ жоспарлар, сонымен қатар өткен жылда іске асырылған жұмыстардың нәтижесіне тоқталып өтті.

Министрліктің қызметі үш стратегиялық бағытқа негізделген: мұнай-газ және мұнай-газ химия салалары; электр энергетика, көмір және атом энергиясын пайдалану салаларын дамыту; қоршаған ортаны қорғауды жақсарту.

Мұнай-газ химия саласы бойынша:

Жоспарланған мұнай өндірудегі өсім 1% болды, ал іс жүзінде бұл өсім 6,4% көрсетті. Мұнай өндіру көлемі 6,3 млн.тоннаны құрады, өсім 2017 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 6,2% құрады. Жоспарланған мұнай экспорты 1,4%,өсім 5,7% құрады. Жоспарланған газ өндіру көлемі 0,8%, өсім 6,4% құрады.Жоспарланған сұйытылған және тауарлық газды өндірудегі өсім  3,4% және 1%, өсім 4,7% және  7,6% құрады.

Мұнай өндіру көлемі өсетін болады және 2025 жылға қарай 104 млн. тоннаға дейін жетеді.

Бұл үшін барлық үш ірі жобада (Теңіз, Қарашығанақ және Қашаған) өндірісті әріқарай кеңейту және ұзарту жобалары іске асырылып жатыр.

ҚР ЭМ «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК 2018 жылғы маусымның 13-нен 15-не дейінгі мерзім аралығында қоршаған ортаны қорғау және табиғатты пайдалану саласындағы мамандар үшін Астана қаласында «Экологиялық аудит» тақырыбына оқыту семинарын өткізді.

 Семинарға қатысушылар келесі ұйымдар өкілдері: «Азиялық Газқұбыры» ЖШС, Мемлекеттік емес мекеме – Қазтұтынуодағы Қарағанды экономикалық университеті, «Сыр табиғаты» заңды тұлғалар ассоциациясы, Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігінің «Қарағанды мемлекеттік индустриялық университеті» ШЖҚ РМК, «Солтүстік Қазақстан Орхус орталығы» ҚҚ, «С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университеті» АҚ,  «ЛАБОРАТОРИЯ-АТМОСФЕРА» ЖШС, «Чабан В.В.» ЖК, «Еңбек» ЖШС.

Семинарда келесі сұрақтар қарастырылды:

• Экологиялық аудит;
• Экологиялық сақтандыру;
• Өндірістік экологиялық мониторинг және есеп беру бағдарламасы;
• Кәсіпорындағы экологиялық менеджмнет;
• Мемлекеттік бақылау саласындағы реформалар (профилактикалық бақылауға көшу).

Дәріс оқығандар:

Садвокасова Алия Малаевна – ҚР ЭМ «ҚОҚ АТО» ШЖҚ РМК МЭАҚД басқарма басшысы;

Балабаева Алтын Ибрагимовна –  ҚР ЭМ «ҚОҚ АТО» ШЖҚ РМК МЭАҚ департаменті директоры;

Ингербаева Жанат Умбетовна – ҚР ЭМ ЭРБК бас сарапшысы;

Абдрахманова Жанара Беркутовна – ҚР ЭМ ЭРБК бас сарапшысы;

Абилова Ляйа Толегеновна – ҚР ЭМ ЭРБК бас сарапшысы;

Кондратенко Михаил Геннадьевич – ҚР ЭМ «ҚОҚ АТО» ШЖҚ РМК Ақпараттық технологиялар департаменті директоры;

Токтасынова Тоты Клышбековна – ҚР ЭМ ЭРБК бас сарапшысы;

Букенова Саида Бекбулатовна – ҚР ЭМ «ҚОҚ АТО» ШЖҚ РМК Ақпараттық технологиялар департаментінің Қалдықтар кадастры басқармасының басшысы.

Семинар соңында тыңдаушыларға куәліктер табыс етілді.